Α π ό σ τ ο λ ο ς   Α π ο σ τ ο λ ό π ο υ λ ο ς
Παθολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πάτρας, Διπλωματούχος Βελονισμού ECPD
Μειλίχου 176, Β' όροφος, Πάτρα. Τηλ.: 2610 427 379. E-Mail: aposmed@hol.gr
Βελονισμός:

Διακοπή Καπνίσματος με Βελονισμό, επί 190 περιπτώσεων

Δρ ΑΠ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ,
Παθολόγος, Διπλωματούχος Βελονισμού ECPD.

20 Παμπελοποννησιακό Ιατρικό Συνέδριο.
Καλαμάτα, 25 - 28 Οκτωβρίου 1996, περιλήψεις, σελίδα 68.



Περίληψη.

Την τριετία 1993 - 95 έγινε βελονισμός για την διακοπή του καπνίσματος σε 190 καπνιστές που προσήλθαν σε ιατρείο βελονισμού ζητώντας θεραπευτική βοήθεια για την διακοπή του καπνίσματος.

Αφορούσε 104 άνδρες (54.7%) και 86 γυναίκες (45.3%), από 19 έως 73 ετών. Η ηλικία ήταν ( Χ+ SD ) 40 + 10.8 έτη και η ηλικία έναρξης 19.6 + 4.4 έτη, ενώ τα τσιγάρα ανά ημέρα ήταν 35.7 + 15.6 και τα πακετοέτη 29.8 + 18.8.

Εφαρμόστηκε πρωτόκολλο θεραπείας 11 - 15 σημείων σωματο- και ωτοβελονισμού σε 3 - 5 συνεδρίες 20λεπτης διάρκειας.

Υπήρξε ενημερωτικό φυλλάδιο για το κάπνισμα, ψυχολογική υποστήριξη και οδηγίες υγιεινότερου τρόπου ζωής.

Υπήρξε αναγνώριση θεραπευτικής βοήθειας στο 75.8% των συμμετεχόντων, ήταν δε έλλειψη έντονης στέρησης (απεξάρτηση) στο 72.9% και συμπτωματολογία απέχθειας (αλλοίωση γεύσης - όσφρησης, τάση εμετού, κ.α.) στο 53.6%.

Διέκοψαν το κάπνισμα τουλάχιστον για 1 μήνα 130 άτομα (68.4%), 76 άνδρες (73.1%) και 54 γυναίκες (62.8%). Υπήρξε παρακολούθηση της επανέναρξης του καπνίσματος επί 1 έτος. Ξανάρχισαν να καπνίζουν 61 άτομα (46.9%), 47 εντός του πρώτου τριμήνου και 14 αργότερα. Η παρατεταμένη (άνω του τριμήνου) διακοπή αφορούσε 83 άτομα (43.7%), 48 άνδρες (46.2%) και 35 γυναίκες (40.7%).

Ο Βελονισμός είναι αποτελεσματικός στην διακοπή του καπνίσματος, σε αυτούς που ζητούν την θεραπευτική του βοήθεια. Η επιτευχθείσα με το ανωτέρω πρωτόκολλο αρχική και παρατεταμένη διακοπή είναι από τις πιο υψηλές στην διεθνή βιβλιογραφία σε σχέση με άλλα πρωτόκολλα βελονισμού και σε σχέση με άλλες ειδικές μεθόδους ιατρικών ή φαρμακευτικών παρεμβάσεων για την διακοπή του καπνίσματος.


Σκοπός της εργασίας.

Ελέγχθηκε η αποτελεσματικότητα της θεραπείας βελονισμού στην διακοπή του καπνίσματος όπως γινόταν σε ιατρείο βελονισμού επί τριετία.

Υπήρξε παρακολούθηση του θεραπευτικού αποτελέσματος επί ένα έτος μετά την θεραπεία. Στο πρωτόκολλο παρακολούθησης ελέγχθηκαν οι πιθανοί παράγοντες που εκτιμήθηκε ότι μπορεί να επηρεάσουν την διακοπή του καπνίσματος ή τις πιθανότητες επανέναρξης της καπνιστικής συνήθειας. Με τηλεφωνική επικοινωνία στους 3, 6, και 12 μήνες μετά την θεραπεία γινόταν έλεγχος του αποτελέσματος.


Υλικό - Μέθοδος.

Ζήτησαν θεραπευτική βοήθεια για την διακοπή του καπνίσματος σε ιατρείο βελονισμού 190 καπνιστές εντός τριετίας.

Εφαρμοζόταν συγκεκριμένο πρωτόκολλο με συνδυασμό σωματοβελονισμού και ωτοβελονισμού που αφορούσε 9 - 11 κλασικά σημεία και 2 - 3 ωτικά σημεία. Γίνονταν 4 - 6 θεραπευτικές συνεδρίες, 1 ανά εβδομάδα. Τα σημεία βελονισμού ήταν γενικής τόνωσης (ΠΕ.4), σημεία του Π.Μ. του Πνεύμονος (Π.11, 7), σημεία ψυχισμού (Κ.7, ex. p. 1), τοπικά ρινικά σημεία (Π.Ε. 20), ρινικό extra point, ωτικά σημεία (σ. shenmen, σ. στομάχου, σ. πνεύμονος).

Σε κάθε συνεδρία γινόταν έλεγχος της αντίδρασης στην προηγούμενη θεραπεία (αίσθημα απεξάρτησης, έλλειψη στερητικών συμπτωμάτων, βελτίωση ψυχισμού, βαθμός προσωπικής προσπάθειας) και ανάλογα ενισχύονταν τοπικά ή γενικά σημεία ή σημεία βελτίωσης του ψυχισμού.

Υπήρξε ψυχολογική υποστήριξη που εστιάζονταν στην ενίσχυση των κινήτρων διακοπής (κακή υγεία, φόβος σοβαρής ασθένειας στο μέλλον, θετικά της υγείας του μη καπνιστή, παρότρυνση για έναρξη άθλησης, υγιεινότερης διατροφής ). Δινόταν ενημερωτικό φυλλάδιο για το κάπνισμα, την διακοπή του και την βοήθεια του βελονισμού σε αυτό.


Αποτελέσματα.

Συμμετείχαν στη θεραπεία 190 καπνιστές, 104 άνδρες και 86 γυναίκες, το 36,8% ήταν ηλικίας 31 - 40 ετών, και το 34,2% ηλικίας 41 - 50 ετών.

Η ηλικία έναρξης για τους περισσότερους ήταν τα 18 - 20 έτη (47,9%), και ακολουθούσε η ηλικία των 15-17 ετών (24,2%). Το συνολικό φορτίο στην υγεία από την καπνιστική συνήθεια μετράται με τον δείκτη πακετοέτη (έτη × 20 τσιγάρα / ημέρα). Ο δείκτης ήταν υψηλός στην μεγάλη πλειοψηφία των συμμετεχόντων, και ειδικότερα ήταν 15 - 29 στο 38,4% και άνω του 29 στο 32,5% των συμμετεχόντων.

Ως κυριότερες αιτίες διακοπής καπνίσματος αναφέρθηκαν η ανησυχία για σοβαρό κίνδυνο υγείας στο μέλλον (30,4%) και η ύπαρξη συμπτωματολογίας λόγω του καπνίσματος (39,2%).

Υπήρξε αναγνώριση θεραπευτικής βοήθειας στο 75,8% των συμμετεχόντων, αυτή ήταν έλλειψη στερητικών συμπτωμάτων (απεξάρτηση) στο 72.9% και πρόκληση απέχθειας (αλλοίωση γεύσης - όσφρησης, τάση εμετού) στο 53,6%. Διέκοψαν το κάπνισμα τουλάχιστον για 1 μήνα 130 άτομα (68,4%), και αυτοί ήταν 76 άνδρες (73,1%) και 54 γυναίκες (62,8%).

Υπήρξε παρακολούθηση της επανέναρξης του καπνίσματος επί 1 έτους με τηλεφωνική επικοινωνία μετά 3, 6 και 12 μήνες. Ξανάρχισαν να καπνίζουν 61 άτομα (46,9%), 47 εντός του 1ου τριμήνου (36,2%) και 14 αργότερα.

Η παρατεταμένη (άνω του τριμήνου) διακοπή του καπνίσματος αφορούσε 83 άτομα (43,7%), 48 άνδρες (46,2%) και 35 γυναίκες (40,7%).

Έγινε διαχωρισμός των συμμετεχόντων σε 4 ομάδες βάσει του φύλου και του μεγέθους της καπνιστικής συνήθειας (πακετοέτη < 30, ομάδα Α. και ≥ 30, ομάδα Β). Διαπιστώθηκε σημαντική διαφορά στην υποομάδα των γυναικών με μεγάλο φορτίο καπνίσματος (ομάδα Β) οι οποίες διέκοψαν το κάπνισμα σε πολύ μικρότερο ποσοστό (31,6%) σε σχέση με τις άλλες τρείς υποομάδες (68,7% έως 76,1%).


Συζήτηση.

Η αρχική διακοπή του καπνίσματος τουλάχιστον για ένα μήνα στο 68,4% των συμμετεχόντων δείχνει την υψηλή αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου πρωτοκόλλου βελονισμού όπως εφαρμοζόταν σε συνδυασμό με ιατρική ψυχολογική υποστήριξη.

Δεν είναι εύκολο να διακριθεί ο βαθμός συμμετοχής των δυο ανωτέρων παραμέτρων στην αποτελεσματικότητα. Σίγουρα η απουσία στερητικών συμπτωμάτων και η πρόκληση απέχθειας που αναγνωρίζονται άμεσα σε ένα υψηλό ποσοστό των συμμετεχόντων αφορά την δράση του βελονισμού.

Η επανέναρξη του καπνίσματος αφορούσε υψηλό ποσοστό (46,9%) και ήταν κυρίως εντός του πρώτου τριμήνου από την διακοπή (36,2%).

Ο σημαντικότερος παράγων όπως προέκυπτε από την μετέπειτα επικοινωνία ήταν το υψηλό ποσοστό καπνιστών στο άμεσο κοινωνικό και εργασιακό περιβάλλον αυτών που διέκοψαν το κάπνισμα και η συχνή έκθεσή τους σε περιβάλλον νικοτίνης (εργασία, καφενείο) με συνέπεια την επάνοδο της διάθεσης για κάπνισμα.

Ως άλλοι λόγοι αναφέρονταν η έλλειψη της καπνιστικής συνήθειας ως συσχέτιση με καθημερινά στερεότυπα (πρωινός καφές, εργασιακό stress) ή καθώς και η υπερίσχυση του θετικού ρυθμιστικού ρόλου του καπνίσματος στην ψυχοσωματική ισορροπία.

Η αρχική διακοπή για ένα μήνα τουλάχιστον (68,4%) καθώς και η παρατεταμένη, άνω του τριμήνου διακοπή του καπνίσματος (43,7%) αφορά ένα υψηλό ποσοστό ατόμων σημαντικά υψηλότερο από αντίστοιχο σε άλλες θεραπευτικές μεθόδους για την διακοπή του καπνίσματος και σε άλλα θεραπευτικά πρωτότυπα βελονισμού.

Η σχετικά σημαντική αναποτελεσματικότητα της μεθόδου σε γυναίκες με υψηλό φορτίο καπνιστικής συνήθειας (30? πακετοέτη) δείχνει την ισχυρή φαρμακολογική δράση του καπνού και ιδιαίτερα τη κατευναστική και αντικαταθλιπτική του δράση.


Πάνω