Α π ό σ τ ο λ ο ς   Α π ο σ τ ο λ ό π ο υ λ ο ς
Παθολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πάτρας, Διπλωματούχος Βελονισμού ECPD
Μειλίχου 176, Β' όροφος, Πάτρα. Τηλ.: 2610 427 379. E-Mail: aposmed@hol.gr
Βελονισμός:

Η βοήθεια του Βελονισμού στην Διακοπή του Καπνίσματος

α. Το Κάπνισμα ως συνήθεια και εξάρτηση.

Το κάπνισμα είναι μια παλιά και πολύ διαδεδομένη συνήθεια παγκοσμίως. Μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού χρησιμοποιεί κάποιο είδος καπνού στις περισσότερες χώρες. Η βιομηχανία καπνού και η διαφήμιση επέβαλαν πρότυπα και αύξηση του καπνίσματος παγκόσμια και ιδιαίτερα στην εφηβεία και στις φτωχές χώρες.

Βασικές αιτίες ή κίνητρα που κάνουν έναν έφηβο να καπνίσει είναι η διαφήμιση, η κοινωνική συμμόρφωση, η ρύθμιση του συναισθήματος, ο αυτοπροσδιορισμός, το γονεϊκό πρότυπο, άλλα πρότυπα.

Το κάπνισμα δημιουργεί εξάρτηση που είναι η ανάγκη ενός ατόμου να χρησιμοποιεί μια ουσία με σκοπό να ξανανιώσει την επίδραση της στον οργανισμό (ψυχική) ή να αποφύγει τις αρνητικές συνέπειες της έλλειψης της (σωματική). Το κάπνισμα δημιουργεί ισχυρή ψυχική και σωματική εξάρτηση, δρα αγχολυτικά, προσφέρει χαλάρωση από το stress, διέξοδο σε στιγμές εκνευρισμού ή ψυχολογικής πίεσης, παρέα και απασχόληση σε στιγμές μοναξιάς ή υπερέντασης. Το κάπνισμα όπως ευφυώς έχει λεχθεί είναι “το καλύτερο” για την ψυχή και το χειρότερο για το σώμα.

Η καλή υγεία δεν είναι κάτι που μας δίνεται με εγγύηση αλλά κάτι πρόσκαιρο και δυναμικό όσο και η ίδια η ζωή και χρειάζεται το ενδιαφέρον μας και την φροντίδα μας. Το αντίθετο της καλής υγείας δεν είναι πάντα η ασθένεια, καθώς πολύ συχνά προηγείται η κακή υγεία, η φθορά που δεν είναι άμεσα ορατή και σχετίζεται με τον τρόπο ζωής.

Όλοι δηλώνουν ότι ξέρουν ότι το κάπνισμα βλάπτει την υγεία, αλλά οι καπνιστές συνεχίζουν να καπνίζουν, και οι μη καπνιστές ζώντας μαζί τους είναι υποψήφιοι και παθητικοί καπνιστές.

Ο Καπνός από την καύση του τσιγάρου έχει βρεθεί ότι περιλαμβάνει πολυάριθμες χημικές ενώσεις. Οι κυριότερες από τις ουσίες αυτές είναι: Νικοτίνη: ναρκωτική ουσία, προκαλεί εξάρτηση, οξέα καρδιακά επεισόδια. Πίσσα: με 1800 διαφορετικούς αποδεδειγμένα καρκινογόνους πολυκυκλικούς υδρογονάνθρακες. Επίσης: Μονοξείδιο του άνθρακα, Οξείδια του Αζώτου, Πτητικές Νιτροζαμίνες, Υδροκυάνιο, κ.α..

Πόσο πράγματι βλάπτει το κάπνισμα, πόσο κινδυνεύει η Υγεία και η Ζωή από αυτό περιγράφεται από πολλά στατιστικά επιδημιολογικά στοιχεία.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, ήδη από το 1974 διαπίστωσε έγκυρα επιστημονικά ότι: "Τα νοσήματα που συνδέονται με το κάπνισμα αποτελούν ΤΗΝ ΚΥΡΙΩΤΕΡΗ ΑΙΤΙΑ για ΚΑΚΗ ΥΓΕΙΑ και ΠΡΟΩΡΟΥΣ ΘΑΝΑΤΟΥΣ στις περισσότερες χώρες του Κόσμου. Ο έλεγχος του καπνίσματος συντελεί ουσιαστικά σε μια καλύτερη και μακρύτερη ζωή, ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ από οποιαδήποτε άλλη ενέργεια στον τομέα της προληπτικής ιατρικής ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ."

Επιδημιολογικά στοιχεία αποδεικνύουν ότι: ΤΟ 1/3 έως 1/4 του συνόλου των καρκίνων αποδίδεται στο κάπνισμα. Ο Καρκίνος του πνεύμονα είναι 10 φορές συχνότερος στους καπνιστές. Οι καπνιστές στο σύνολο τους έχουν 70% μεγαλύτερη πιθανότητα να πάθουν έμφραγμα του μυοκαρδίου από τους μη καπνιστές. Το 90% της αποφρακτικής πνευμονοπάθειας οφείλεται στο κάπνισμα. 15- 17 χιλιάδες Έλληνες πεθαίνουν ετησίως από ασθένειες που έχουν ως αιτία το κάπνισμα.

Βάσει πρόσφατων στατιστικών σε 34 χώρες του ΟΟΣΑ (7ος 2014) η Ελλάδα είναι στην χειρότερη θέση με καπνιστές το 33% των ενηλίκων ενώ ο μέσος όρος είναι το 20.7%. Οι Ελληνίδες με 34.5% είναι πρώτες παγκοσμίως.

β. H Διακοπή του καπνίσματος.

Το ερώτημα "που είναι η ελευθερία μου" είναι ένας σημαντικός λόγος για την διακοπή του καπνίσματος.

H ανάγκη του καπνιστή για καθημερινό κάπνισμα, στην ίδια πάντα¨ δόση ή αυξάνοντας την μερικές φορές είναι εξάρτηση, είναι στέρηση ελευθερίας.

Η προσπάθεια για την διακοπή του καπνίσματος είναι μια εσωτερική μάχη προς κάτι δικό μας, προς μία θετική ευχάριστη συνήθεια ή απόλαυση. Είναι επίσης μια μεγάλη μάχη, μια προσπάθεια απεξάρτησης από ναρκωτική ουσία, την νικοτίνη.

Τα προβλήματα της διακοπής του καπνίσματος μπορεί να είναι σωματικά συμπτώματα όπως βαρύ κεφάλι, πονοκέφαλος, δυσκολία συγκέντρωσης, βουλιμία, πολυφαγία, κ.α.. ή/και ψυχικά όπως η επίμονη επιθυμία για κάπνισμα, ευερεθιστότητα, εκνευρισμός, αϋπνία ή υπνηλία, κ.α.. Ο λόγος είναι το ότι η νικοτίνη είναι ναρκωτική ουσία ισχυρή όσο και η κοκαΐνη όπως λένε οι αμερικανοί ψυχίατροι, αν και “νόμιμη”, και προκαλεί σωματική και ψυχική εξάρτηση.

Η νικοτίνη είναι επίσης μια καλή αντικαταθλιπτική ουσία, γιατί δρα άμεσα στο νευρικό σύστημα, στην νευρομεταβίβαση, στην επικοινωνία μεταξύ των κυττάρων του νευρικού συστήματος και διεγείρει υποδοχείς σεροτονίνης και ντοπαμίνης.

Όλοι οι καπνιστές "ξέρουν" ότι το κάπνισμα κάνει κακό στην υγεία, ότι είναι υπεύθυνο για καρκίνους και καρδιοπάθειες. Λίγοι όμως παίρνουν την απόφαση της προσπάθειας διακοπής του και οι περισσότεροι "τα παρατούν" την άλλη μέρα ή την άλλη εβδομάδα.

Χρειάζεται να ωριμάσει στη σκέψη του καπνιστή η αξία και η σημασία της διακοπής του, ότι πρέπει να γίνει κάποτε αλλά όχι αόριστα, να οριστεί μια ημερομηνία στο κοντινό μέλλον. Πρέπει να υπάρχει ισχυρό θετικό κίνητρο για την υγεία, την αισθητική της συνήθειας, την απαξία της, για τα παιδιά, την αρρώστια ή την απώλεια οικείων ή φίλων λόγω του καπνίσματος.

Μια καλή συμβουλή για κάποιον που σκέφτεται να το κόψει αλλά δεν το κάνει άμεσα, το φοβάται, είναι να το απομακρύνει από κοντά του, "να το βγάλει από το οπτικό του πεδίο" (το πακέτο, τασάκι), να είναι πάντα λίγο πιο πέρα, στο συρτάρι, στην τσέπη, στο μπαλκόνι. Τότε, αν διατηρήσει αυτή την αλλαγή, θα καπνίζει λιγότερα, δεν θα είναι πια φίλος το τσιγάρο και έτσι αυξάνει την πιθανότητα να το κόψει στο σχετικά άμεσο μέλλον.

Να υπάρξει ισχυρό κίνητρο για την διακοπή, θετικό ή αρνητικό όπως η διατήρηση της καλής υγείας, ο φόβος της αρρώστιας (ο έμφρων – λογικός - φόβος των αρχαίων Ελλήνων), η σοβαρή ασθένεια κάποιου δικού μας, κάτι άλλο σημαντικό. Να ενισχυθεί με κάθε τρόπο η απόφαση για διακοπή, να ορισθεί μια ημερομηνία γενεθλίων ένα μήνα νωρίτερα.

Να γίνει συνειδητό ότι το "πρέπει να το κόψω" πρέπει να γίνει "θέλω να το κόψω" και θα προσπαθήσω για αυτό και χρειάζομαι βοήθειες για αυτό. Ότι αυτό είναι μια δοκιμασία που αξίζει να υποστεί κανείς, ότι είναι η σημαντικότερη ενέργεια πρόληψης για την υγεία που μπορεί να κάνει κανείς.

γ. Θεραπεία Βελονισμού στην διακοπή του καπνίσματος.

Μερικές φορές χρειάζονται πράγματι βοήθειες αν θέλει κάποιος να καταφέρει να πετύχει κάτι δύσκολο. Στην διακοπή του καπνίσματος ο βελονισμός είναι μια τέτοια αποτελεσματική βοήθεια. Ο Βελονισμός και ο Ωτοβελονισμός ειδικότερα βοηθούν ώστε να αποφύγουμε το αυξημένο stress από την έλλειψη της νικοτίνης στο νευρικό μας σύστημα.

Η δράση του Βελονισμού εκδηλώνεται ως ελάττωση της επιθυμίας για κάπνισμα, να μην το ζητάει επίμονα, να μην του λείπει. Μερικές φορές αν καπνίσει κάποιος μπορεί να νοιώσει απέχθεια, ενόχληση, σαν αλλοίωση της γεύσης, σαν χορτάρι, πιθανόν και αλλοίωση της όσφρησης.

Πολλοί νοιώθουν πιο ευδιάθετοι, πιο ήρεμοι, με περισσότερη ενέργεια, λιγότερο νευρικοί. Η δράση του Βελονισμού είναι άμεση στο νευρικό σύστημα που πάσχει από την έλλειψη νικοτίνης. Δρα ως απεξάρτηση μέσω της ρύθμισης των νευρομεταβιβαστών και των επιπέδων των ενδορφινών.

Το πρωτόκολλο των συνεδριών βελονισμού διαφέρει από γιατρό σε γιατρό βάσει της εξειδίκευσης και της εμπειρίας. Συνήθως 2 - 4 συνεδρίες Ωτοβελονισμού ή/και βελονισμού, μια φορά την εβδομάδα ή αραιότερα είναι χρήσιμες και αρκετές για την βοήθεια της απεξάρτησης από την νικοτίνη.

Βελονίζουμε σε κατάσταση στέρησης νικοτίνης, χωρίς να έχει καπνίσει από το πρωί, τα καλά ωτικά σημεία ανιχνεύονται καλύτερα, γίνονται ενεργά τουλάχιστον μετά 8 – 12 ώρες από την διακοπή του καπνού.

Η ουσιαστική συμπαράσταση του γιατρού, η ψυχολογική υποστήριξη, η σωστή συμβουλή είναι μια άλλη διακριτή πρόσθετη βοήθεια. Η εμπειρία του γιατρού και ο τρόπος που θα προταθεί να γίνει η προσπάθεια της διακοπής έχει σημασία.

Να ορισθεί εξ αρχής ένα χρονικό διάστημα για την επιμονή στην προσπάθεια της διακοπής, π.χ. ένας ή δυο μήνες είναι μια καλή διάρκεια.

Να αφιερώσουμε χρόνο, να ενισχύσουμε το θετικό κίνητρο, να νοιώσει ότι θέλει να είναι ελεύθερος, να θέλει να είναι υγιής.

Να αξιολογήσουμε την εξάρτηση από τον καπνό, πόσα καπνίζουν κάθε ημέρα, πόσα χρόνια, πότε άρχισαν, πότε ανάβουν το πρώτο τσιγάρο το πρωί.

Να δίνονται συμβουλές για αύξηση της κίνησης και συνήθεια τακτικής άσκησης, βελτίωση της διατροφής, άλλες αλλαγές συνηθειών και θετική στάση ζωής. Είναι πολύ χρήσιμη και βοηθάει η αποφυγή του καφέ και του αλκοόλ για 1 – 3 μήνες.

Ο κίνδυνος επανέναρξης του καπνίσματος.

Ένα ποσοστό ξαναρχίζει το κάπνισμα για κάποιον λόγο, όπως το αυξημένο άγχος ή το καταθλιπτικό συναίσθημα και ανάλογη συμπεριφορά, ή η αύξηση βάρους που είναι συχνή αιτία επανέναρξης, ή προβλήματα μνήμης, ή “η βλακεία”, όταν ξανανάβει κάποιος ένα τσιγάρο μετά 3 ή 5 έτη διακοπής. Η θεραπεία του βελονισμού βοηθάει ώστε να μην εκδηλωθεί στερητικό σύνδρομο, να μην προστεθεί στο νευρικό σύστημα stress τόσο ώστε να ξαναρχίσει κάποιος το κάπνισμα για να το αποφύγει. Μετά από χρόνια οι πρώην καπνιστές θυμούνται την ημερομηνία διακοπής του καπνίσματος όπως τις ημερομηνίες των γενεθλίων τους σαν μια από τις σημαντικότερες της ζωής τους.
Βιβλιογραφία.
  • Διακοπή καπνίσματος με βελονισμό επί 190 περιπτώσεων.
    Δρ Απ. Αποστολόπουλος, Παθολόγος, Διπλωματούχος Βελονισμού ECPD. 20 Παμπελοποννησιακό Ιατρικό Συνέδριο. 1996, περιλήψεις, σελ. 68.
  • Cessation of smoking with the help of acupuncture.
    A. Apostolopoulos, M. Karavis. ICMART’ 97, VII International Medical Acupuncture Symposium. Cyprus, 26 - 29 March 1997.



Πάνω