Α π ό σ τ ο λ ο ς   Α π ο σ τ ο λ ό π ο υ λ ο ς
Παθολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πάτρας, Διπλωματούχος Βελονισμού ECPD
Μειλίχου 176, Β' όροφος, Πάτρα. Τηλ.: 2610 427 379. E-Mail: aposmed@hol.gr
Θέματα Υγείας:

Κάπνισμα και Υγεία

Το κάπνισμα είναι μια παλιά και πολύ διαδεδομένη συνήθεια παγκοσμίως. Το 30 - 60% του ενεργού πληθυσμού καπνίζει στις περισσότερες χώρες. Ο καπνός ήρθε στην Ευρώπη το 16ο αιώνα από τους εξερευνητές. Το κάπνισμα διαδόθηκε πολύ κατά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο στους άνδρες και μια εικοσαετία αργότερα και στις γυναίκες.

Ολοι ξέρουν ότι το κάπνισμα βλάπτει την υγεία, αλλά οι καπνιστές συνεχίζουν να καπνίζουν, και οι μη καπνιστές ζώντας μαζί τους είναι υποψήφιοι καπνιστές και παθητικοί καπνιστές επίσης.

Υπάρχουν πολλές απαντήσεις στο γιατί καπνίζετε. Ο καπνός του τσιγάρου είναι ένα είδος αγχολυτικού, προσφέρει χαλάρωση από το stress, διέξοδο σε στιγμές εκνευρισμού ή ψυχολογικής πίεσης, παρέα και απασχόληση σε στιγμές μοναξιάς ή υπερέντασης.

Είναι πολύ καλό για την «ψυχή» και πολύ κακό για το σώμα.

Πρέπει να δούμε το πόσο βλάπτει, πόσο κινδυνεύει η Υγεία και η Ζωή από αυτό και γιατί ΠΡΕΠΕΙ κανείς να μην καπνίζει, ούτε να δέχεται το ρόλο του παθητικού καπνιστή.



Το κάπνισμα ως συνήθεια και εξάρτηση

Εξάρτηση είναι η ανάγκη ενός ατόμου να χρησιμοποιεί μια ουσία με σκοπό να ξανανιώσει την επίδραση της στον οργανισμό ή να αποφύγει τις αρνητικές συνέπειες της έλλειψης της (σύνδρομο στερήσεως). Μακροπρόθεσμα δημιουργεί και εθισμό, δηλαδή ανάγκη αύξησης της ημερησίας δόσης για την δημιουργία της ίδιας ψυχοσωματικής αντίδρασης και αποφυγή του συνδρόμου στέρησης.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, ήδη από το 1974 διαπίστωσε έγκυρα επιστημονικά και διεκύρηξε ότι :
" Τα νοσήματα που συνδέονται με το κάπνισμα αποτελούν ΤΗΝ ΚΥΡΙΩΤΕΡΗ ΑΙΤΙΑ για ΚΑΚΗ ΥΓΕΙΑ και ΠΡΟΩΡΟΥΣ ΘΑΝΑΤΟΥΣ στις περισσότερες χώρες του Κόσμου. Ο έλεγχος του καπνίσματος συντελεί ουσιαστικά σε μιά καλύτερη και μακρύτερη ζωή, ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ από οποιαδήποτε άλλη ενέργεια στον τομέα της προληπτικής ιατρικής ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ. "

Η ΕΟΚ ξεκίνησε το 1986 ένα μακροχρόνιο πρόγραμμα αγώνα κατά του καρκίνου με στόχο να μειώσει κατά 15% τους θανάτους από καρκίνο έως το 2.000. συνέταξε το "Δεκάλογο κατά του καρκίνου"

Η 1η και σημαντικότερη οδηγία από τον δεκάλογο είναι:
"ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΕΤΕ. Καπνιστές σταματήστε το γρηγορότερο δυνατό το κάπνισμα και μην καπνίζετε όταν είσθε μαζί με άλλους".


Τι περιέχει ο καπνός του τσιγάρου

Ο Καπνός του τσιγάρου που παράγεται κατά την καύση του σε θερμοκρασία 950 βαθμούς Κέλσιου έχει βρεθεί ότι περιλαμβάνει 3.800 χημικές ενώσεις, βαρέα μέταλλα και ραδιενεργά στοιχεία.

Οι κυριότερες από τις ουσίες αυτές είναι:
Νικοτίνη: ναρκωτική ουσία, προκαλεί σωματική και ψυχική εξάρτηση, αγγειόσπασμο, ταχυκαρδία, καρδιακά επεισόδια.
Πίσσα: με πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες που είναι καρκινογόνοι.
Μονοξείδιο του άνθρακα: ελαττώνει το οξυγόνο στο αίμα και στους ιστούς.
Οξείδια του Αζώτου: Προκαλούν αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
Πτητικές Νιτροζαμίνες: Είναι ισχυρές καρκινογόνες ουσίες στον άνθρωπο.
Υδροκυάνιο: Ισχυρό τοξικό αέριο βλάπτει το επιθήλιο του πνεύμονα.


Νοσολογικές συνέπειες του καπνίσματος

Επιδημιολογικά στοιχεία το αποδεικνύουν:
  • Ένας καπνιστής 20 τσιγάρων την ημέρα χάνει περίπου 5 χρόνια ζωής ή 5,5 λεπτά ζωής ανά τσιγάρο.
  • ΤΟ 1/3 έως 1/4 του συνόλου των καρκίνων αποδίδεται στο κάπνισμα.
  • Ο Καρκίνος του πνεύμονα είναι 10 φορές συχνότερος στους καπνιστές.
  • Είναι παγκόσμια αποδεδειγμένο, ότι το κάπνισμα αποτελεί την αιτία
    του 30% των θανάτων από κακοήθεις νόσους,
    του 30% των θανάτων από στεφανιαία νόσο,
    και του 80 - 90% των θανάτων από αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
  • Οι καπνιστές στο σύνολο τους έχουν 70% μεγαλύτερη πιθανότητα να πάθουν έμφραγμα του μυοκαρδίου από τους μη καπνιστές.


Το παθητικό κάπνισμα

Είναι αποδεδειγμένη από πλήθος ιατρικών και επιδημιολογικών μελετών η βλάβη της υγείας του παθητικού καπνιστή. Παιδιά με γονείς καπνιστές παρουσιάζουν διπλάσια συχνότητα αναπνευστικών προβλημάτων. Μη καπνίστριες γυναίκες σύζυγοι καπνιστών κινδυνεύουν απο καρκίνο του πνεύμονα 2.5 - 3.5 φορές περισσότερο σε σχέση με συζύγους μη καπνιστών.


Καλή υγεία και συνήθειες - Τρόπος ζωής

Η καλή υγεία δεν είναι κάτι που μας δίνεται με εγγύηση αλλά κάτι πρόσκαιρο και δυναμικό όσο και η ίδια η ζωή και χρειάζεται το ενδιαφέρον και την φροντίδα μας. Το αντίθετο της καλής υγείας δεν είναι πάντα η ασθένεια, καθώς πολύ συχνά, σχεδόν πάντα προηγείται η κακή υγεία.

"Καλύτερα να προλαμβάνουμε παρά να θεραπεύουμε"
είπε ο Ιπποκράτης.



Διακοπή του καπνίσματος

Η προσπάθεια για την διακοπή του καπνίσματος είναι μια μεγάλη μάχη, είναι μια προσπάθεια απεξάρτησης από μια ισχυρή ναρκωτική ουσία, την νικοτίνη.

Πρώτα από όλα πρέπει να υπάρχει ένα ισχυρό θετικό κίνητρο Δυο είναι τα κύρια προβλήματα της διακοπής:
1) Σωματικά συμπτώματα στέρησης, (αύξηση βάρους, πονοκέφαλος, μείωση της εγρήγορσης, πολυφαγία).
2) Ψυχικά συμπτώματα, όπως η έντονη επιθυμία για κάπνισμα, ευερεθιστότητα, άγχος, εκνευρισμός.


Απλές οδηγίες που βοηθούν στη διακοπή του καπνίσματος:

Ξανασκεφθείτε ότι:
πράγματι αξίζει περισσότερο η ζωή χωρίς τσιγάρο.

Δεν είναι πια αρκετό να μοιράζουμε ενημερωτικά φυλλάδια και να δίνουμε συμβουλές για τη διακοπή του καπνίσματος. Ο τρόπος ζωής των καπνιστών διαφέρει από αυτόν των μη καπνιστών και η κινητοποίηση πρέπει να εστιάζει στην αλλαγή του τρόπου ζωής, του οποίου το κάπνισμα αποτελεί μόνον ένα μέρος.


Επιδημία του καπνίσματος

Εκτιμάται ότι κατά το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνα σημειώθηκαν παγκοσμίως 60 εκατομμύρια θάνατοι που οφείλονταν στο κάπνισμα και ότι το κάπνισμα προκαλεί 3 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Οι χειρότερες συνέπειες της επιδημίας του καπνίσματος δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί, ιδιαίτερα στις γυναίκες των αναπτυγμένων κρατών και στους πληθυσμούς των αναπτυσσόμενων κρατών.

Συνεπώς,
προκειμένου να μειωθούν οι συνέπειες για την υγεία
είναι απαραίτητη η εφαρμογή μιας πολιτικής κατά του καπνίσματος. Ο στόχος αυτός πρέπει να επιδιώκεται με διάφορες ενέργειες που θα αποτρέπουν τους νέους από το να αρχίσουν το κάπνισμα και θα βοηθούν τους καπνιστές να το σταματήσουν. Ενέργειες όπως η απαγόρευση των διαφημίσεων και η αύξηση των τιμών των τσιγάρων επηρεάζουν τις πωλήσεις των τσιγάρων, ιδίως όσον αφορά τους εφήβους.


Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας κατά του Καρκίνου

1η Οδηγία
Μην καπνίζετε. Καπνιστές σταματήστε το κάπνισμα όσο πιο σύντομα γίνεται και μην καπνίζετε παρουσία άλλων. Εάν δεν καπνίζετε μην το δοκιμάσετε ποτέ!

2η Οδηγία
Εάν πίνετε οινοπνευματώδη ποτά, μπίρα, κρασί ή άλλο είδος, μετριάστε την κατανάλωση!

3η Οδηγία
Αυξήστε την ημερήσια κατανάλωση λαχανικών και φρέσκων φρούτων : να τρώτε συχνά δημητριακά με υψηλή περιεκτικότητα σε ίνες!

4η Οδηγία
Αποφύγετε το υπερβολικό βάρος, αυξήστε τη σωματική δραστηριότητα και περιορίστε την κατανάλωση λιπαρών φαγητών!

5η Οδηγία
Αποφύγετε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο και τα ηλιακά εγκαύματα, ιδίως στην παιδική ηλικία!

6η Οδηγία
Εφαρμόστε αυστηρά κανόνες που στοχεύουν στην πρόληψη κάθε έκθεσης σε γνωστές καρκινογόνες ουσίες. Να ακολουθείτε όλες τις οδηγίες υγιεινής και ασφάλειας για ουσίες που μπορεί να είναι καρκινογόνες!

7η Οδηγία
Επισκεφθείτε το γιατρό σας μόλις παρατηρήσετε ένα εξόγκωμα, μια πληγή που δεν επουλώνεται (ακόμη και στο στόμα), μια ελιά που αλλάζει σχήμα, μέγεθος ή χρώμα, ή μια μη φυσιολογική αιμορραγία!

8η Οδηγία
Επισκεφθείτε το γιατρό σας εάν αντιμετωπίζετε επίμονα προβλήματα όπως επίμονος βήχας, επίμονο βράγχος φωνής, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου ή της ούρησης, ή ανεξήγητη απώλεια βάρους!

9η Οδηγία
Να κάνετε τακτικά εξέταση του τραχηλικού επιχρίσματος. Να συμμετέχετε σε οργανωμένα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας!

10η Οδηγία
Να ελέγχετε τακτικά το στήθος σας. Να συμμετέχετε σε οργανωμένα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού εάν είστε άνω των 50 ετών!

Πάνω