Α π ό σ τ ο λ ο ς   Α π ο σ τ ο λ ό π ο υ λ ο ς
Παθολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πάτρας, Διπλωματούχος Βελονισμού ECPD
Μειλίχου 176, Β' όροφος, Πάτρα. Τηλ.: 2610 427 379. E-Mail: aposmed@hol.gr
Θέματα Υγείας:

Ποδηλατόδρομοι και Υγεία

ΔΗΜΟΣ ΠΑΤΡΕΩΝ

ΠΡΟΤΑΣΗ Για: Παραλιακό πεζόδρομο και ποδηλατόδρομο. Για: Υγιείς δημότες (περιπατητές, δρομείς, ποδηλάτες, κ.α.).

Του Δρ Απ. Αποστολόπουλου, Δημοτικού Συμβούλου.

Ψηφίστηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο, στη Συνεδρίαση της 24ης Οκτωβρίου 1995.

Α. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Τα πρότυπα ζωής και συνηθειών της πόλης είναι ιδιαίτερα ανθυγιεινά και αρνητικά για την υγεία στο μέλλον, αρνητικά για την σωματική, ψυχική και κοινωνική ισορροπία των κατοίκων και την ανάπτυξη των παιδιών. Οι περισσότεροι ασφυκτιούν από την πίεση της έλλειψης χώρων και του κυκλοφοριακού προβλήματος στο κέντρο, μεγάλα μέρη της πόλης και ιδίως της παραλιακής και κεντρικής ζώνης είναι "νεκρά" σαν χώροι ζωής, αναψυχής, άθλησης. Πολύ μικρό μέρος των κατοίκων και της νεολαίας αθλείται και έχει καθημερινά υγιεινά πρότυπα διατροφής και διαβίωσης. Η παθητικοποίηση και ιδιώτευση των κατοίκων καλλιεργείται έντονα από την τηλεόραση και συνήθειες όπως το γήπεδο αντί ευχαρίστησης και χαλάρωσης γίνονται τρόποι εκτόνωσης της επιθετικότητας εναντίον "αντιπάλων" και δημιουργούν συνειδήσεις φανατικών οπαδών.

Το κάπνισμα και το οινόπνευμα είναι κατ'εξοχήν κοινωνικά αποδεκτές συνήθειες, η διασκέδαση και ο ελεύθερος χρόνος έχει συνδεθεί άμεσα με την ταβέρνα, το μπαρ, το καφενείο.

Η κακή και ανθυγιεινή διατροφή είναι χαρακτηριστικό των περισσοτέρων με επακόλουθα την κακή υγεία, την υπερχοληστεριναιμία, την παχυσαρκία, τα καρδιοαγγειακά νοσήματα.

Ενώ η ευρύτερη πόλη έχει μια τεράστια παραλιακή έκταση από τα Βραχνέϊκα έως τον ΑϊΒασίλη ελάχιστα μέρη έχουν φιλικό -πολιτισμένο περιβάλλον και δίνουν ευκολίες προσπέλασης και παραμονής, αναψυχής στους κατοίκους, μεγάλα κομμάτια είναι καλυμένα (ακτή Δυμαίων, Λιμάνι) ή υποβαθμισμένα ή αποκλειστικά για χρήσεις αγοράς.

Β. ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

* Να δημιουργήσουμε υγιεινά πρότυπα άθλησης, αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου και να συμβάλλουμε στην ελλάτωση αρνητικών προτύπων διαβίωσης και αναψυχής στην πόλη.

* Να αυξηθούν οι μικρές ομάδες με υγιεινά καθημερινά πρότυπα ζωής και συμμετοχή στο μαζικό αθλητισμό σε τακτική βάση (2-3 φορές εβδομαδιαίως) όπως περιπατητές, βαδιστές, δρομείς μικρών ή μεγάλων αποστάσεων, ποδηλάτες. Να αποκτήση η νεολαία (μαθητές σπουδαστές) τέτοιους τρόπους έκφρασης, συμμετοχής, ζωής.

* Να υποστηριχθεί από τον Δήμο και τα τοπικά μέσα επικοινωνίας η δραστηριότητά τους ώστε να λειτουργήσουν ως θετικό πρότυπο για τους περισσότερους, οι οποίοι θα μπορούν εύκολα να συμμετάσχουν και έτσι να δημιουργηθεί μια υψηλή συμμετοχή "υγειών" Δημοτών σε μόνιμη βάση και με διαρκώς αυξανόμενη τάση συμμετοχής.

* Να δημιουργήσουμε ένα ζωντανό πυρήνα ζωής - άθλησης και περιπάτου κατά μήκος της παραλίας της ευρύτερης πόλης σε τακτική βάση, και όχι ευκαιριακά, επετειακά, ανά έτος όπως συνήθως γίνεται.

* Να δώσουμε μια ευκαιρία ενεργοποίησης και συμμετοχής σε τρόπους βελτίωσης της υγείας τους, σε ανθρώπους με κακή υγεία ή/και με προβλήματα υγείας όπως παχύσαρκοι, καρδιοπαθείς, άτομα με ψυχολογικά προβλήματα (άγχος, μοναξιά), άτομα με κίνδυνο για εξαρτήσεις όπως ναρκωτικά, οινόπνευμα, κάπνισμα.

Γ. Η ΠΡΟΤΑΣΗ

* Να οργανωθεί και να υλοποιηθεί ένα πολυεπίπεδο πρόγραμμα αθλητισμού και αναψυχής στον παραλιακό δρόμο της πόλης με αξιοποίηση των επιμέρους δυνατοτήτων των διαφόρων σημείων του.

* Να γίνεται δύο ή τρεις φορές εβδομαδιαίως πρόγραμμα για τρέξιμο, βάδισμα, ποδήλατο, που είναι οι τρεις προσφιλέστεροι και προσφορότεροι τρόποι τακτικής άθλησης και αναψυχής.

* Να διαμορφωθεί κατάλληλα με σήμανση - διαχωριστικό κιγκλίδωμα και να δίνεται μια λωρίδα, ένα μέρος της κυκλοφορίας του παραλιακού δρόμου, (το προς την θάλασσα), μαζί με το αντίστοιχο πεζοδρόμιο κάθε Τετάρτη και Σάββατο ή Κυριακή απόγευμα (π.χ. 4 έως 10 μ.μ.). Μπορεί να μπει κίτρινο - απαγορευτικό στάθμευσης μονίμως σε αυτή την πλευρά του δρόμου και κολωνάκια - ταινίες έγχρωμες διαχωριστικές, μετακινούμενες για τις ώρες της παραχώρησης μιας λωρίδας κυκλοφορίας στις ανωτέρω ημέρες και ώρες αργίας.

* Οι αθλητικοί σύλλογοι δρομέων, μαραθωνοδρόμων, βαδιστών, ποδηλατών, καθώς και οι γυμναστές, μαθητές, σπουδαστές είναι μια σημαντική αρχική μεγάλη ομάδα πολιτών που μπορεί να κινητοποιηθεί και αναμένεται να συμμετάσχει σε τακτική βάση. Έτσι θα δημιουργηθεί γρήγορα μια ευρύτερη συμμετοχή που μέσα από ένα σωστό και πειστικό κάλεσμα και καμπάνια του Δήμου μπορεί να δώσει ένα μόνιμο κύτταρο ζωής - έκφρασης και άθλησης για πολλούς.

* Μπορεί το αντίστοιχο πεζοδρόμιο να διαμορφωθεί με δενδροφύτευση και παγκάκια (όπως στην διασταύρωση της Αγυιάς), ώστε να είναι ελκυστικό για περπάτημα και διέξοδο σε καλά σημεία της παραλίας όπως η μαρίνα, η πλαζ του ΕΟΤ κλπ. Μπορεί στην παραλιακή ζώνη να δημιουργηθούν χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων σε συνδυασμό με χώρους στάθμευσης η/και ενοικίασης ποδηλάτου ώστε να γίνει δυνατή η ποδηλατοδρομία που είναι άθληση υπό απαγόρευση στην πόλη των Πατρών, λόγο του σοβαρού κινδύνου οδήγησης ποδηλάτου στους δρόμους. Ο πραγματικός κίνδυνος των δρόμων, η παντελής έλλειψη προστασίας για τους ποδηλάτες και η έλλειψη οδικής συμπεριφοράς και γενικότερης παιδείας είναι οι λόγοι που η Πάτρα είναι θλιβερή εξαίρεση παραλιακής Ευρωπαϊκής πόλης που δεν υπάρχουν ποδήλατα για την μετακίνηση και αναψυχή (περίπατο, άθληση) των κατοίκων. O Δήμος ωφείλει να κάνει μια ευρύτερη καμπάνια για να αλλάξει αυτή η κατάσταση.

* Να συνδυάζουμε περιοδικά τις ανωτέρω τακτικές εκδηλώσεις με θετικές επετειακές εκδηλώσεις συνειδητοποίησης και αντίστασης σε σύγχρονα προβλήματα που ευαισθητοποιούν ομάδες πολιτών. Τέτοιες είναι η παγκόσμια ημέρα κατά του καπνίσματος, του καρκίνου, του AIDS, της ρύπανσης, της ανεργίας, του ρατσισμού, του αναλφαβητισμού καθώς και υπέρ της μητέρας, των παιδιών, της αναδάσωσης, της προστασίας του περιβάλλοντος, κ.α.

* Τέτοια πολυεπίπεδα προγράμματα, εστίες ζωής, διασκέδασης, άθλησης και αναψυχής γίνονται στις περισσότερες Ευρωπαϊκές πόλεις, με αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε πόλης όπως λίμνη, πάρκο, λόφος. Η επιτυχία μιας τέτοιας πρότασης είναι κυρίως θέμα ενεργοποίησης του ανθρωπίνου δυναμικού, ύπαρξης ομάδων εργασίας, οργανωτικού πυρήνα από το Δήμο. Αποτέλεσμα θα είναι "να πάψη ουσιαστικά η ΠΑΤΡΑ να έχει στραμμένη την πλάτη της στην θάλασσα"

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ της ΠΡΟΤΑΣΗΣ. (Ομάδα Εργασίας)

Να αναγνωρισθούν ως προτεραιότητες επιμέρους αποφάσεις και προγραμματισμοί που θα συνθέτουν και θα υλοποιούν τους στόχους της πρότασης, υπέρ του πεζού, του ποδηλάτη, του πράσινου, της εμφάνισης της πόλης, της ποιότητας ζωής, όπως:

1ο : Να τεθεί σε προτεραιότητα ο σχεδιασμός και η δημιουργία (σε επιμέρους μελέτες και κατασκευές δρόμων ή διαμόρφωση περιοχών) πλατιών πεζοδρομίων (2,5 μέτρων και άνω), με μία ή δύο σειρές δένδρων και ποδηλατοδρόμου, σε περιοχές όπως: στο δρόμο Αγυιά (Ρομάτζα) - Κολυμβυτήριο - πλάζ ΕΟΤ, στη διαμόρφωση του έλους Αγυιάς και της περιμετρικής του , στο νέο λιμάνι, στη μίνι και μάξι περιμετρική και τις συνδέσεις τους με την πόλη (Γλαύκος, Διακονιάρης), στην περίμετρο του Πανεπιστημίου, του Παλαί ντε Σπόρ. Αυτό χρειάζεται συντονισμένη παρακολούθηση μελετών και έργων εν εξελίξει και άμεσες παρεμβάσεις ή πρωτοβουλίες για τροποποιήσεις.

2ο : Η πρόταση για τακτή οργάνωση ποδηλατοδρομιών στην παραλιακή κεντρική οδό είναι δύσκολα υλοποιήσιμη στο άμεσο μέλλον, αυτό όμως μπορεί να γίνεται επετειακά 3 - 5 φορές το χρόνο, Κυριακή κυρίως. Σε τακτικότερη βάση μπορεί και πρέπει η πρόταση να υλοποιηθεί σε άλλα προσφορότερα σημεία που είναι υπό διαμόρφωση ή πρέπει να διαμορφωθούν κατάλληλα. Τέτοιο είναι το μέρος του παραλιακού δρόμου Αγυιά (Ρομάτζα), έως πλάζ - ΕΟΤ με άμεση διαμόρφωση πεζοδρομίου 2,5 - 3 μ. κάτωθεν του δρόμου και ποδηλατόδρομου 2 - 2,5 μ. άνωθεν του δρόμου. Δημιουργία χώρων πράσινου - πάρκινγκ μεταξύ Ρομάτζας - κολυμβητηρίου. Παράλληλη αξιοποίηση της περιμέτρου της πλάζ για αγώνες ποδηλάτου (πρόταση του του Ποδηλατικού Ομίλου) και της νέας οδού της παράκαμψης της Αγυιάς και της περιμέτρου του έλους με κατάλληλη ήπια διαμόρφωση των υπό μελέτη χώρων.

3ο : Αλλο τέτοιο σημαντικό μέρος, που πρέπει να παρακολουθηθεί από το Δήμο η διαμορφωσή του είναι το όριο της οδού Ακτής Δημαίων με το νέο λιμάνι. Στη σχεδιασή του έργου και κατά προτεραιότητα υλοποίησης πρέπει να γίνει πλατύς πεζόδρομος - ποδηλατόδρομος 5 - 10 μέτρων, με σειρές δένδρων και πράσινου που θα χωρίζει το λιμάνι από την πόλη (μήκος 3 - 4 χιλιόμετρα, 3 είσοδοι). Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί και στην διαμόρφωση των οδών σύνδεσης του λιμανιού με την περιμετρική (δρόμοι Διακονιάρη - Γλαύκου), όσον αφορά την δενδροφύτευση και πλατιά πεζοδρόμια - ποδηλατόδρομο. Στα ανώτερα υπάρχει η αναγνώριση - σύμφωνη κατ' αρχήν γνώμη του Λιμενικού Ταμείου.

4ο: Να συζητηθεί με το Πανεπιστήμιο Πατρών η αξιοποίηση της περιμετρικής του ζώνης με την δημιουργία ενός πλατιού πεζοδρομίου - ποδηλατόδρομου με σειρές δενδροστοιχίων καθώς υπάρχει επάρκεια χώρων και δυνατότητα διαμόρφωσης της γύρω περιοχής έως την Πανεπιστημίου - ΚΤΕΟ - Παλαίντε σπόρ.

5ο : Να γίνει παρέμβαση στην υλοποίηση της μάξι περιμετρικής (ανάθεση εργολαβιών - περιφέρεια) και στην σχεδίαση της μίνι περιμετρικής και του περιμετρικού δρόμου του σχεδίου πόλεως (30 μ. πλάτος), για δημιουργία πλατιών πεζοδρομίων και ποδηλατοδρόμου - δενδροφυτεύσεων σε όλο το μήκος των νέων δρόμων που σχεδιάζονται ή θα γίνουν άμεσα στην πόλη και περιφέρεια.

6ο : ΠΕΖΟΔΡΟΜΗΣΕΙΣ πόλης (του κέντρου και όχι μόνο). Πρέπει να αρχίσει σταδιακά η πεζοδρόμηση δρόμων που έχει είδη αποφασισθεί (π.χ. Ηφαίστου, Αγ. Νικολάου). Να γίνει λεπτομερέστερη συζήτηση και να παρθούν αποφάσεις για ένα ευρύ δίκτυο πεζοδρομήσεων σε συνδυασμό με ποδηλατόδρομο και η δυνατότητα σταδιακής υλοποίησης. Να εκτιμηθεί η δυνατότητα της δημιουργίας πεζόδρομου - ποδηλατόδρομου στις οδούς Ρήγα Φεραίου - Θράκης - Φειδίου που διασχίζει την πόλη από τον Αγιο Ανδρέα έως την Αγυιά και δίδει την δυνατότητα μετακίνησης με ποδήλατο σε όλο το μήκος της πόλης και χρήσης του ποδηλάτου ως μεταφορικού μέσου. Παρόμοιοι δρόμοι που θα βοηθήσει η πεζοδρομησή τους και στην μετακίνηση είναι η Υψηλάντου, η Γεωργίου Ρούφου, η Περγάμου και Νικαίας (κάθετοι).

Πρέπει να αναγνωρισθεί η προτεραιότητα των πεζών και του ποδηλάτου και η ανάγκη λύσεων βράχυ- και μέσοπρόθεσμων στο πλάισιο συγκοινωνιακής πολιτικής και δημιουργίας χώρων Parking. Nα πεζοδρομηθούν πολλοί μικροί δρόμοι στις γειτονιές της πόλης, όπου είναι μόνον κατοικίες στο πλαίσιο αναβάθμισης της ποιότητας ζωής και της εμφάνισης των συνοικιών, σε συνεργασία με τα διαμερίσματα. Ομάδα εργασίας των διαμερισματικών συμβούλων θα υποβάλλει προτάσεις. Να γίνουν συστηματικότερες δενδροφυτεύσεις και συντήρηση - ανανέωση των δένδρων στα πεζοδρόμια.

Προτάσεις που έγιναν κατά την Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 24/10ου/1995

1. Να γίνουν το συντομότερο δυνατόν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες ώστε οι νταλίκες να παρκάρουν, έξω από την πόλη με παράλληλη δημιουργία αναγκαίας υποδομής (πάρκινγκ - διαδικασίες ελέγχου).

2. Να γίνει διάλογος με τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων για την μορφή και δυνατότητα πεζοδρομήσεων, ιδιαίτερα του κέντρου και να ανατεθεί αντίστοιχη μελέτη.

3. Να γίνουν ενέργειες για την διεκδίκηση από το Δήμο της απελευθέρωσης των παράλιων χώρων που του ανήκουν και την παραχώρηση χώρων απο το Λιμενικό Ταμείο.

4. Να μελετηθεί και να σχεδιασθεί η δημιουργία παραλιακού δρόμου ή άλλου παράλληλου που θα συνδέει την Αγυιά με το Ρίο.

5. Να γίνει καμπάνια του Δήμου προς τα μέσα ενημέρωσης και τους δημότες για ευαισθητοποίηση και συμμετοχή στην οργάνωση και υλοποίηση της πρότασης.

6. Να γίνει σύσκεψη με τους αντιδήμαρχους Τεχνικού Τομέα και τους Υπηρεσιακούς παράγοντες για ταξινόμηση των άμεσα υλοποιήσιμων σημείων της πρότασης σε σχέση και με την κυκλοφοριακή μελέτη Δοξιάδη και την υποστήριξη συναφών προτάσεων δημιουργίας υποδομής (mini bus, πάρκινγκ, κ.α.) και την κατάλληλη παρέμβαση στον σχεδιασμό και υλοποίηση της mini και maxi περιμετρικής παράκαμψης της πόλης.

7. Καλείται η Δημοτική Αρχή και οι αρμόδιες επιτροπές και υπηρεσίες του Δήμου (σχεδίου πόλεως, Τεχνικού Τομέα, Αθλητισμού) να εμπλουτίσουν, να επεξεργαστούν περαιτέρω και κυρίως να υλοποιήσουν στην πράξη την πρόταση, να περάσουν την λογική των προτεραιοτήτων που αυτή θέτει στα επιμέρους έργα και την διαμόρφωση υποδομής και δραστηριοτήτων στο μέλλον.

Πάτρα, 24/10ου/1995

Πάνω